23 Mart 2017 tarih ve 30016 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2017/9962 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile ihracatçı firmalara hususi damgalı pasaport (yeşil pasaport) alımında büyük kolaylıklar sağlandı. Bu karar, ihracatçıların uluslararası ticarette daha etkin rol alabilmeleri için önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. İşte yeni düzenlemenin detayları:
Son üç takvim yılı baz alınarak, yıllık ortalama ihracat tutarına göre firmalara tanınan yeşil pasaport hakkı şu şekilde belirlenmiştir:
500 bin - 10 milyon dolar arası ihracat yapan firmalara 1 yetkili,
10 - 25 milyon dolar arası ihracat yapan firmalara 2 yetkili,
25 - 50 milyon dolar arası ihracat yapan firmalara 3 yetkili,
50 - 100 milyon dolar arası ihracat yapan firmalara 4 yetkili,
100 milyon dolar ve üzeri ihracat yapan firmalara 5 yetkili için hususi damgalı pasaport verilebilecek.
Yeşil pasaport alabilmek için firma yetkililerinin aşağıdaki suçlardan mahkum olmaması gerekiyor:
Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla hapis cezası almış olmamak,
Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene karşı suçlar, zimmet, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkum olmamak,
Devletin güvenliğine karşı faaliyette bulunan yapı, oluşum veya topluluklarla bağlantısı bulunmamak.
Bu şartları sağlayan yetkililere dört yıl süreyle yeşil pasaport verilecek. Ancak, bu hak eş ve çocuklara tanınmayacak.
Serbest bölgede faaliyet gösteren firmalar da gerekli şartları sağladıkları takdirde, İhracatçı Birliğine üye olduktan sonra yeşil pasaport alabilecek.
Yeşil pasaport alabilecek firmalar, resmi dış ticaret istatistikleri esas alınarak T.C. Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenecek.
Dış Ticaret Sermaye Şirketi (DTSŞ) ve Sektörel Dış Ticaret Şirketi (SDŞ) statüsündeki aracı firmalar üzerinden yapılan ihracatlar, Yeminli Mali Müşavir tarafından tasdiklenmiş ihracat tutarının beyan edilmesi şartıyla firmanın ihracat rakamlarına dahil edilecek. Bu işlemler için gerekli bildirimler, her yılın 15 Şubat tarihine kadar ihracatçı beyan formu ile Genel Sekreterliğe sunulmalıdır.
Yeşil pasaport, ihracat yapan firmaların sahipleri, ortakları veya çalışanlarına verilebilir. Eğer firmanın sahip veya ortakları bir tüzel kişi ise, bu tüzel kişiliğin sahipleri, ortakları veya çalışanları da yeşil pasaport alabilir.
Yeşil pasaport başvurusu için firmalar, T.C. İçişleri ve T.C. Ticaret Bakanlıklarınca belirlenen talep formu ve gerekli belgeleri hazırlayarak üyesi oldukları İhracatçı Birliği Genel Sekreterliği’ne elden veya kargo/posta yoluyla iletecek. Başvuru süreci şu şekilde ilerleyecek:
İhracatçı Birliği, formun doğruluğunu kontrol edecek.
Form, İhracatçı Birliği Genel Sekreteri veya yetkilendirdiği Genel Sekreter Yardımcısı tarafından imzalanacak.
İmzalanan form, Bölge Müdürlüğünün onayına sunulacak.
Onaylanan form, firma yetkilisine teslim edilerek İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü’ne şahsen başvuru yapılacak.
Yeşil pasaport alan firma yetkilileri, pasaportun geçerlilik süresi içinde yeşil pasaport alma şartlarından herhangi birini kaybetmeleri durumunda pasaportu derhal iade etmekle yükümlüdür. Bu durum, firma tarafından Bölge Müdürlüğüne, Bölge Müdürlüğü tarafından ise İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü’ne bildirilir ve pasaport iptal edilir. İade yükümlülüğünü yerine getirmeyen firma yetkililerine ve bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen firmanın diğer yetkililerine dört yıl süreyle yeşil pasaport verilmez.
Hususi damgalı pasaport, 4 yıl süreyle geçerli olacak.
Bu yeni düzenleme, ihracatçı firmaların uluslararası pazarlarda daha aktif ve hızlı hareket etmelerine olanak tanıyarak Türkiye’nin dış ticaret hacmini artırmayı hedefliyor. Yeşil pasaport imkanından faydalanmak isteyen firmaların, belirtilen şartları sağlayarak İhracatçı Birlikleri üzerinden başvurularını tamamlamaları yeterli. İhracatçılara sağlanan bu kolaylık, küresel rekabette Türk firmalarını bir adım öne taşıyacak önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.